ریھان سسا

بلوچی داستانی لچہ کاری بلوچی گیدی ندانک ءِ نام ءَ زانگ بیت بلے اگاں داستانی یا گْوشتھی ندانک گستا کنگ ءُ  نبشتھی ندانک ءِ زمانگ بلوچی ندانک ءِ بنداتی زمانگ شُمار کنگ بہ بیت گڑا سیدھاشمی،  گل کان نسیر ءُ اتاشات بلوچی ندانک ءِ سئے مستریں کُتگ اَنت کہ آیاں بلوچی ندانک ءَ وتی مزنیں سانے اِشتگ، بلوچی زبان ءِ وش بھتی اِنت کہ آئی ءِ نبشتھی ندانک ءِ بندات چوشیں پھتوئیں سرانی سروگانی ءَ بیتگ.

چوش ھم نہ اِنت کہ اے سئے ئیں کماشاں پیش یا ایشانی زمانگ ءَ دگہ کماشانی کرد ءُ کار نیست اَنت، ایشانی زمانگ زانت ءُ آگاھی ءِ آشوبی یے اَت بلے زمانگ ءِ گچین ھمینکس نز بَہ اِت اے سئے ئیں واجہ گوں وتی سھرائیں رنگ ءَ زانگ بَہ اَنت .

(بانی نامک )

بھمانگیں گپانی سرءَ جیڑان، نبشتانکانی نوکیں دْرچے پہ بلوچی ءِ ھما وانوکاں کہ دستونک ، سوت ، آزمانک، گْوستانک ، رونبشت ءُ رم لچہ ءَ دیمتر وانگ لوٹ اَنت ۔ اُمیت کن آں اے دْرچ ھم شمارا چوش ’’ شئے پھوال ‘‘ ءَ دوست بیت ۔

دلگوش : بانی ءِ کارست ءَ گوں راستی ءَ سیادی نیست ،ھمے پیم دگہ کارست ءُ داستان ھم وتساچ اَنت ۔

کازی داد مھمد ریھان
*

بیت کنت انسانے روچ ءَ چنک ءَ بہ کنت بلے اَدار دارگ نہ بیت ________ نوکیں گپے نہ اِنت بلے برجمی ھچ چی ءَ نیست ، بزاں اَدار ھم دارگ بیت یا بیت کنت بہ بیت بزاں داں اَنیگ ءَ چوشیں ھاٹیگے انسان ءَ مان نیست ۔ منی مَن اِیش اِنت ادار ءِ دارگ چَہ روچ ءِ چنک ءَ کنگ ءَ ھم گْرانتریں کارے ۔دومی گپ کہ من گْوشت آئی ءَ شوھاز مہ کن وت ئِے گْوش آں ’’ انسان ءِ دپ ءَ برجمیں گپ دَر نہ اِت ، اَدارُکی راستی اَنت کہ ھزار سال ءَ پد دورگ بَہ اَنت یا دمان ءَ گمانی راستی دروگ بَہ اَنت ۔‘‘ مئے چاگردءَ بے کساس دَروَر ھست مستریں سائنسی درور اِیش اِنت کہ داں گوستگیں کرن ءِ دومی دھک ءَ سائنسدان منوک اَت اَنت ’’ مادہ ءِ کستریں بورانک ایٹم اِنت کہ بِھ پروشگ نہ بیت ‘‘ بلے نی نودربر ھم زان اَنت کہ ایٹم پروشگ بیت ۔